Bồ hoàng

Bồ hoàng có tên thuốc: Pollen Typhae. Tên khoa học: Typha orientalis G.A.Stuart. Họ hương bồ (Typhaceae).
Bộ phận dùng đó là phấn hoa (nhị đực của hoa). Hoa hình trụ tròn dài, dùng nhị đực ở trên, màu vàng óng ánh, không hạt, nhỏ nhẹ xốp không lẫn tạp chất là tốt. Thứ hơi nâu là kém. Dùng cả nhị đực và nhị cái là không đúng. Tính vị: vị ngọt, tính bình. Quy kinh: Vào kinh can, thận và tâm bào.
Tác dụng:
Tán ứ, lợi tiểu (dùng sống). Thu sáp, chỉ huyết (dùng chín). Chủ trị: đau bụng khi có kinh, sản hậu, trị bệnh cam trẻ con.
Xuất huyết biểu hiện như ho ra máu, nôn ra máu, tiểu ra máu, tiêu ra máu và xuất huyết tử cung: Dùng bồ hoàng với tiên hạc thảo, hạn liên thảo và trắc bách diệp.
Xuất huyết do chấn thương ngoài: Dùng bồ hoàng giã nát đắp hoặc sấy khô, tán bột, dùng ngoài.
Ứ huyết biểu hiện như đau tim, đau bụng, kinh nguyệt ít hoặc đau bụng sau đẻ: Dùng bồ hoàng với ngũ linh chi trong bài thất tiếu Tán.
Liều dùng: Ngày dùng 6 – 12g.
Cách bào chế: Theo Trung y học bọc ba lần giấy, nướng cho sắc vàng, để nửa ngày, sấy khô.
Dùng sống: Không bào chế, dùng chín: sao qua.
Theo kinh nghiệm Việt Nam: Thu hái về, phơi nắng to cho thật khô.
Dùng sống (thường dùng) để hành huyết.
Sao cháy tồn tính (theo đơn để chỉ huyết).
Bảo quản: Dễ hút ẩm sinh mốc, cần đem phơi thì bọc trong giấy mỏng để khỏi bay. Tránh nóng quá biến chất. Đựng trong lọ kín.
Ghi chú: Nhị cái cũng có công dụng để rịt vào chỗ chảy máu. Loại đốt thành than có tác dụng cầm máu, rang dược liệu sống giải ứ trệ và giảm đau.
Kiêng kỵ: m hư và không ứ huyết kiêng dùng.
Hoa loa kèn trắng
Hoa loa kèn trắng còn có tên khác là hoa huệ tây, hoa xạ hương bách hợp, hoa nham hồng, nham bách hợp (hoa). Hoa loa kèn trắng có nguồn gốc như cây Huệ tây, mọc và trồng ở Trung Quốc, Đài Loan, Quảng Châu; cây được trồng nhiều ở Việt Nam, làm cây hoa cây cảnh, rất được ưa chuộng. Vỏ hoa to, trắng đẹp và thơm dịu, cây trồng ở vườn, ưa đất thịt hoặc cát pha, không chịu được đất chua, thường trồng vào tháng 10 ra hoa vào tháng 5, mỗi cây cho trung bình 6-8 hoa.
Giới thiệu món cháo bách hợp:
Thành phần: Bách hợp 30g (bột bách hợp kho 20g), gạo nếp 50g, đường phèn vừa đủ.
Chế biến: Bách hợp bỏ vỏ giã nhỏ (hoặc bột bách hợp khô) và gạo nếp cùng cho vào nồi nấu cháo thật nhuyễn, cho thêm đường phèn.
Cách dùng: Ăn thêm sáng tối hoặc ăn điểm tâm, ăn nóng. 20 ngày một liệu trình.
Công dụng: Nhuận phế chỉ khái, định tâm an thần. Thích hợp với người phế táo ho nhiều, trong đờm có máu, sau khi bị nhiệt bệnh, thần trí hoảng hốt, tâm thần bất định, các chứng thường gặp ở phụ nữ thời kỳ mãn kinh.